ئه‌وه‌ی بۆ خوای گه‌وره‌ بێ ده‌مێنێته‌وه‌
سەردان : ٣٣٨
بەروار : ٢٠١٧/٠٧/٠٨


ئه‌وه‌ی بۆ خوای گه‌وره‌ بێ ده‌مێنێته‌وه‌


 خوای گه‌وره‌ فه‌رمویه‌تی: ((أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَابِيًا وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ (17)).


ضرب الله سبحانه مثلا للحق والباطل بماء أنزله من السماء، فجَرَت به أودية الأرض بقدر صغرها وكبرها، فحمل السيل غثاء طافيًا فوقه لا نفع فيه. وضرب مثلا آخر: هو المعادن يوقِدون عليها النار لصهرها طلبًا للزينة كما في الذهب والفضة، أو طلبًا لمنافع ينتفعون بها كما في النحاس، فيخرج منها خبثها مما لا فائدة فيه كالذي كان مع الماء، بمثل هذا يضرب الله المثل للحق والباطل: فالباطل كغثاء الماء يتلاشى أو يُرْمى إذ لا فائدة منه، والحق كالماء الصافي، والمعادن النقية تبقى في الأرض للانتفاع بها، كما بيَّن لكم هذه الأمثال، كذلك يضربها للناس; ليتضح الحق من الباطل والهدى من الضلال.
التفسير الميسر.


واته‌:خوای گه‌وره‌ نمونه‌یه‌كی هێناوه‌ته‌وه‌ بۆ ناسینه‌وه‌ی حه‌ق و به‌تاڵ به‌ بارانێك كه‌ له‌ ئاسمانه‌وه‌ ده‌یبارێنێته‌ خواره‌وه‌ و شیو دۆوڵه‌كانی زه‌وی به‌ ئه‌ندازه‌ی گه‌وره‌و بچوكی خۆیان ئاویان پیا ده‌چێت ولافاوه‌كان كه‌ف و چیلكه‌یه‌كی زۆر هه‌ڵده‌گرن كه‌ هیچ سودێكی لێ وه‌رناگیرێت،
وه‌ نمونه‌یه‌كی تربریتییه‌ له‌و کانزایانه‌ی که ئاگری تێبه‌رده‌ده‌ن و ده‌یتوێننه‌وه به‌ئاگر بۆ دروستکردنی خشڵ وه‌ک: ئاڵتوون و زیوو یاخود بۆ پێویستی تروه‌ک: ئاسن و مس که‌ف و خه‌وش خاڵه‌كه‌ی لێ جیاده‌كه‌نه‌وه‌ و فڕێی ده‌ده‌ن وه‌ك چۆن كه‌ف و چیلكه‌ی لافاوه‌كه‌ فڕێ ده‌ده‌رێت چونكه‌ هیچ سودیكی لێ وه‌رناگیرێت ئا به‌و شێوه‌یه خوای گه‌وره‌ نموونه ده‌هێنێته‌وه بۆ جیاكردنه‌وه‌ی ڕاست له‌ ناڕاست، جا ئه‌وه‌ی که‌ف و کوڵ وبێسوود و بێ که‌ڵکه ده‌ڕوات و ده‌پوکێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی که سوود به‌خش و به‌ که‌ڵکه بۆ خه‌ڵکی له‌سه‌ر زه‌ویدا هه‌ر ئه‌وه ده‌مێنێته‌وه‌، ئا به‌و شێوه‌یه خوای په‌روه‌ردگار نموونه جۆراوجۆرده‌هێنێته‌وه‌ بۆ ناسینه‌وه‌ حه‌ق له‌ به‌تاڵ.


چه‌ند سودێك له‌م ئایه‌ته‌: 


1/ پێویسته‌ مرۆڤی بڕوادار سود له‌ نمونه‌كان وه‌ربگرێت چونكه‌ خوای گه‌وره‌ له‌ قورئاندا فه‌رمویه‌تی: ((وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ (43)) واته‌ : ئه‌م نمونانه‌ بۆ خه‌ڵك دێنینه‌وه‌ به‌ڵام كه‌س تێی ناگات جگه‌ له‌وانه‌ی كه‌ ئاشنان به‌ ناسینی په‌روه‌ردگار و په‌یامه‌ پاكه‌كه‌ی .


2/ هێنانه‌وه‌ی نمونه‌ بۆ نزیك كردنه‌وه‌ی شته‌كانه‌ له‌ مێشكی مرۆڤه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی زوتر و جوانتر لێی حاڵی ببن.


3/ نمونه‌ی شته‌ به‌تاڵه‌كان وه‌ك که‌ف و کوڵ وان ته‌مه‌ن كورت و کۆتان هه‌رچه‌نده‌ له‌ دوره‌وه‌ به‌ گه‌وره‌ بێنه‌ پێش چاو،نمونه‌ی حه‌ق و ‎ڕاستیش وه‌ك ئاوه پاک و کانزا به‌ سووده‌کانی زه‌وین كه‌ ده‌مێننه‌وه و جیل له‌ دوای جیل خه‌ڵك سودی لێ وه‌ر ده‌گرن.


4/ حه‌ق و ڕاستی وه‌ك ئاوه‌ پاك و كانزا به‌ سوده‌كانن قورس و سه‌نگینن به‌ڵام به‌تاڵه‌كان وه‌ك كه‌ف و خه‌وش وخاڵی سه‌ر ئاون به‌ گه‌وره‌ دێنه‌ پێش چاو به‌ڵام له‌ ڕاستیدا بۆش و به‌تاڵن.


5/ هه‌ر دڵێك به‌ئه‌ندازه‌ی گه‌وره‌ و بچوكی خۆی جێگه‌ی زانست و تێگه‌شتن وحیكمه‌تی تیادا ده‌بێته‌وه‌، كه‌واته‌: دڵه‌گه‌وره‌كان به‌شی زۆری زانست و حاڵی بون و حیكمه‌تی تیادا كۆبوه‌ته‌وه‌ ،وه‌ك شیوه‌ گه‌وره‌كان كه‌ ئاوی زۆر ڕاده‌كێشێ ،دڵه‌ بچوكه‌كانیش كه‌مترین زانست و حیكه‌تی تیایه‌ وه‌ك شیوه‌ بچوكه‌كانن كه‌مێك ئاو ڕاده‌كێشێن.
خوای گه‌وره‌ زانستی به‌ سودمان پێ ببه‌خشێ و له‌ خۆده‌رخستن و لوت به‌رزی بمان پارێزێ.


وصلی الله وسلم علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه اجمعین .


محسن محمود سلیمان 


11/ شه‌وال / 1438 ك 


5/ ته‌موز / 2017 ز